Browse Bolinao - English

b


-b... or g... or m...-b... or g... or m...phrEngThe basic form of this word could begin with b, bu, be, or g or m.
baBa!intrjBolSarita' a makapaka'ngap mamasiglat nin kaingaran nan sayay anak a kalamo' nay 'tit----bigra' ba!'; petpeten nin gamet a mata no tit----no Ba bigra' galaten yay gamet sa mata.Tagba.EngEquivalent to Booh! in play, To scare when used with babies.
ba'ba'ba'-b`a'nBolSi parti nan rupa nin iti sa yupa' nan bebey.TagBaba.IloTimid.EngThe chin of the face.whulo 1Der.maba'ba'
ba'batb`a'-batSpch var.batbatnBolSay gawa' nin kabiangan nay byay o kapapa'sar ran raruman tawo.TagPakialamero, entremetido.Ilomanagbibyang.EngThe act of involving oneself in other people's affairs.Syn clsmabiangDer.kibba'batma'batSpnFbatbatiro
ba'bu-ba'boba'-bu-ba'-bo1nBolTekrean yayti nin maitumba-tumba yan misubli-subli' sa gurot tan adapan.TagTumba-tumba.EngRocking chair.Syn clsbutaka2infBolSaya nin ikap sa ta'gay kayo a si miikap tumukdo' ya sa sangan kayo nin makulaney ba'yo na ibigra' ikusay a ayi na ket maita'gay yay sanga ket pauryan nay lalaman nan kumayupa' ba'yo naynaet li' ituldak a ayi na ket mamata'gay ya, kapresan tuma'gay kumayupa' ya, irgwen nan ibansa-bansag a ba'--(tuma'gay) bu-- (kumayupa') anggan sumawa' ya.EngA play activity for amusement.
ba'lagb`a'-lagnBolDaite' nin bali sa tatalon o sa gagawa' a piikapan itaw mintras a main mantrabawen anggan makayatab.TagKubo.IloKalapaw.EngHut, a small temporary shelter or house made of bamboo and nipa or coconut leaves where a person can sleep or reside in the forest or field.genbali2 1piikapan 1synkubo2
ba'lengb`a'-lɘŋnBolAngot nin umi'.TagPanghi.IloAngseg.EngOdor of fresh urine.Der.maba'leng
ba'sutenba'-su-t`ɘnPerf.bina'sotPuon:*(ba'sot)vo1BolUyusen nin iliwa' yay sayay iti sa kaluban o bali na bilang wadi' beneng tan raruma et.TagHugutin.IloUyusen.EngTo withdraw a bolo or similar item from its sheath.Syn clsapsutenRelaraargenapsutenuyusen2BolDutduten yan apurawan o pwirsawen a sayay bagay bilang wadi' mulan ararem a yamot.TagBunutin.IloParuten.EngTo pull something out of something that encases it or holds it in such as a plant from the ground.Syn clsdutduten
ba'yob`a'-yo1adjBolKapapa'sar nan sayay bagay a kai et gapo nin naiyusar, kayadi' na tamo' nin nagwa' o sin sain tamo' ipagawa'.TagBago.IloBaro.EngTo be new or fresh.Antma'ranCmpdtububa'yoDer.ba'yu-ba'yomama'yomamaba'yomapaba'yomiba'yonikaba'yopaba'yuwenpaba'yuwenid.ba'yon byaysay.ba'yon bulanba'yon kasalba'yon ranomba'yon rate'Ba'yon TaonBa'yon Tistamintoba'yon uso2advlizerBolMangitarana' yayti nin grupon susarita' a mangibarita' nin sumunor nin mangyadi' o gaw'en sa sayay mu'naynan mangyadi' o gaw'en.TagBag.IloSakbay.EngThis joins two events one happening before the other subordinating one to the other.Antlabas 1mayadi' 2Syn clsadapen 1.1Rel. toyapo'Relkaarammi'sa 2
ba'yon bulanb`a'-yon b`u-lansay. ofbulanba'yo 1phrBolIka'pat a yabi nin delem nin lumwa' yan madali' a bulan nin daite' nin agod a bakas na.TagBagong buwan.IloBaro nga bulan.EngThe crescent shaped stage that appears on the third or fourth night of the new moon.Syn clslesek
ba'yon byayba'-y`on byayid. ofbyayba'yo 1phrfigBolPannawag no si tawo ket nalasat nay grabin nipagmasakit o disgrasya nin dandani ya nati.TagPangalawang buhay.IloBaro nga biag.EngA rebirth such as after recovery, when a person has overcome a serious sickness.
ba'yon kasalba'-yon ka-salsay. ofkasalba'yo 1phrBolKayadi' tamo' et o ambo' et na'teng nin pinakasal.TagBagong kasal.IloBaro nga kasar; kakaskasar.EngNewlywed.Syn clskapikasal
ba'yon ranomba'-y`on ra-n`omsay. ofranomba'yo 1phrBolSay pisisili nin kapapa'sar nin ranom sa taaw nin sumakalako a udas nin ka'ti tan atab.TagBagong paglaki at pagliit ng tubig sa dagat.IloBaro nga danum.EngThe condition in which the tide of the sea is changed to a new daily routine.
ba'yon rate'ba'-yon ra-tɘ'say. ofrate'ba'yo 1phrBolSi'numan tan animan a rimmate' sa nadali' et a awro.TagBagong dating; kararating.IloBaro nga kasangsangpet.EngNew comer, a person who has just arrived or come not long ago.
Ba'yon TaonBa'-y`on Ta-'`onsay. oftaonba'yo 1phr1BolSi u'nan awro nan Enero, a man'isilibra nin sayay pista upisyal iti sa Pilipinas.TagBagong Taon.IloBaro nga Tawen.EngNew Year, January 1.2BolSi taon nin tumarana' o katarana' a sumili o sinmili konan taon a nila'pos ana.TagBagong taon.IloBaro a tawen.EngThe new year that starts next.
Ba'yon TistamintoBa'-y`on Tis-ta-m`in-tosay. oftistamintoba'yo 1n propchBolSi parti nan Biblia nin nakaisuratan nin byay tan uakay na ni Jesu-Cristo tan saray uapustol na tan maipa'ka' konran nu'nan mammemper.TagBagong Tipan.IloBaro nga Testamento.EngNew Testament portion of the Bible.whBiblia
ba'yon usoba'-yon 'u-sosay. ofusoba'yo 1phrBolSarban klasi nin ba'yo nin sulot.TagBagong uso.IloBara nga uso.EngNew fashion.Syn clsmuda2
ba'yu-ba'yoba'-yuba'-yoPuon:ba'yo 1adjBolNa'teng ana; sawanin tamo'.TagNgayon kalang nakita; matagal na hindi kita nakita.IloBar'baro; kakit kitak kenka.EngJust recently. Unusual.Der.kaba'yu-ba'yo
baarba-'arnTagIsang malaking bungkos ng palay.EngOne large bundle of rice. Ten kabtek of rice, this is used for counting and determining the size of the harvest.Relkabtekkaping'eykatan'ay
baawb`a-'awnBolSay matra' nin sina'pang mayadi' nin mangan.TagBahaw.IloKilabban.EngLeftover cold, boiled rice.Relsina'pangDer.baawenbaawenmabaawmamaaw
baawenba-'`a-wɘnPerf.binaawAtc. is man'baawenActmamaawPuon:baawvoBolKanen a nabati' nin ma'kan mayadi' nin nainsanan anan nayadi' nin nangan.TagBahawin.IloKilabbanen.; Agkilab'ban.EngTo eat cold, left over rice.
bababa-banBolUndayon.TagHamaka; giwang.IloIndayun.EngThe act of rocking.Syn clsundayonDer.ibabamamabamibabasay.baba-yuyo
baba-yuyoba-b`a-yu-y`osay. ofbabayuyophrbabyBolIkanta nan mana'yon undayon no paka'leken yay anak.TagUguy.IloLallay.EngRock-a-bye sung while putting a baby to sleep.genkansyon
babaenba-b`a-'ɘnPuon:*(baba')voBolGaw'en a mababa' o pamuspusan nin magawa' yay sayay bagay.TagPagsumikapan.IloIkarkarigatan .EngTo strive to do something according to one's ability or capacity.Syn clsipamuspusanseetan
babalataynanba-ba-la-t`ay-nanPuon:balataynBolSi ikwa sa teen nan damulag o bulog nin baka a panguruyan nan adado o pasagad, o gariton o palakapak.TagPamatok; paod.IloPako; sangol.EngA single yoke, a crescent-shaped piece of wood or bamboo that is fitted on the neck of a carabao or ox which is used to pull a heavy load.Syn clspapas'ananRelpanguruyan