Bolinao – English


u


u'na'u'-naSpnunaonenBol:Iti sa adapan; u'naTag:Una; unahanIlo:UmunaEngThe first in a series.AntkutitsuyotOv. SynprimiroRelprimariaDer.iyu'nakau'na-u'nawanmu'nanakau'nanipangu'napangu'na-u'napau'nasangkau'nawanu'nawanu'nawen
u'na-u'nawen'u'-na-'u'-na-wënFromu'nawenvoTag:Una-unahin.Ilo:Un-unaen.Engput priority on repeated something
u'nawan'u'-na-wanPerf.inu'nawanFromu'navlTag:UnahanIlo:Unaan.EngTo overtake; to do thing ahead.Der.man'u'na-u'nawanmiu'nawannau'nawanpau'nawan
u'nawen'u'-na-wënFromu'navoTag:Unahin.Ilo:Unaen.Engput something firstDer.u'na-u'nawen
uan'u-'anFromo'vlTag:OohanIlo:Wenan.EngTo admit or say yes to something.
ubak'`u-baknBol:Lupis nin alaki nin kayo; lupis a makubpal nin alakin kayo.Tag:BalatIlo:Ukis kayo.EngTree bark; scab.Der.ubakan
ubakan'u-ba-kanFromubakvlTag:GasgasIlo:Radraden.EngTo scrape off the scab or bark.
uban'`u-bannBol:Sabot a maputi' sa ulo ran mamasiken udino akukulaw; sabot ran mamasiken tan akukulaw a maputi' anan tuloy.Tag:Uban.Ilo:Uban.EngGrey hair.Der.mapaubanubanen
ubanen'u-ba-nënFromubanTag:May uban.Ilo:Ubanen
ubas'u-basMassuubasnBol:Prutas a bara'mon lomboy bale' madidintek a bikoy tan kolor berdi uno ubi.Tag:UbasIlo:UbasEngGrapes; a fruit used widely in winemaking.
ubat'u-b`atnBol:Sarita' a ibusngaw nan sayay tawo no manepet yay sayay tawo.Tag:SagotIlo:Sungbat.EngAn answer.AntmatepetOv. Synbale'2 1Der.i'batkaubatmaka'batpangngubatubatanumbat
ubatan'u-ba-tanPerf.inubatanAtc. is man'ubatanFromubatvlBol:Say irgo a iyubat sa inirgo nin sayay tawo.Tag:Sagut; sagutenIlo:Sumungbat; agsumbat; sungbatanEngTo answer; giving response; replying.AntitepettepetSpch var.imbatanDer.ki'batanmaubatanmi'batanpi'batan
*ubet'u-bëtnBol:Say gawa' ran lalaki tan babayi no midani sara a syay pangipapas ran piaduan ra; say gawa' nan lalaki tan babayi a syay pipaka'baw.Tag:Pag-iisa ng mag-asawa; pagtatalik.Ilo:Panagyot.EngSexual act; intercourse.Der.miubetsay.kai nepeg nin piuubet
ubi'`u-bin1Bol:Tanaman a say laman na iti tumubo' sa yamot na; alalaki no makali ket sayti a mabistan ikabyay, magawa' gaw'en nin dulsi tan iluto' sa rabay a pangluluto' kona; say kulor laman kulor ubi tan masilyaw.Tag:Gabi; ubiIlo:Gabi.EngA type of yam whose tubers are violet in color.dioscorea alata2Tag:Lila.Ilo:Ubi.Engpurple colorOv. Synmurado
ubispo'u-bis-poSpnobispobishopnBol:Ata'gay a unuren sa sayay rilihiyon. pangulon rilihiyonTag:obispoIlo:obispoEngBishop; one having spiritual or ecclerastical supervision, and having the authority to ordain and confirm in Roman Catholic as well as Protestant churches.
*ubliga'ub-li-gaSpnobligarto force, boundobsoDer.inubliga
ubligado'ub-lig`a-doSpnobligadonBol:matkap a talaga; nakaukulan a talaga; gaw'en a talaga; kapilitan a gaw'en.Tag:Pilit; sapilitan; obligadoIlo:Obligado; kapilitan; pilitEngAn obligation to be met now.Ov. Synkapilitankapilitanmas'et 2masulitpangipasuetpursado
ubligasyon'ub-liga-syonSpnobligacionobligation, duty, securitynBol:Kanepegan; responsabilidad.Tag:Obligasyon; tungkulin; pananagutanIlo:Obligasyon; rebbengEngObligation; rsponsibility; duty.Ov. Synnakaibakian
ubligato'ub-liga-toSpnobligadoforced, obligatory, compulsory, mandatoryadjBol:Si tuno sa pagkanta a matkap kalamo' nan soprano bale' itya sa ata'gay a mangaluyon.Tag:ObligatoIlo:ObligatoEngIndespensable; In music required as subordnate of soprano; a tone higher than soprano & alto.
*ubo''u-bo'Der.mangubo'mauboubuen
ubok'u-b`oknTag:pagla lasingEngDrunkenness.Der.bubokkauubokmaboknikabokpabokpakaubok
*ubor'u-borOv. SynrapegDer.uburen
ubot'u-b`otMassuubotnBol:Ararem a nakali sa luta'; luta' a kinali anggan ararem yayna; abaw a bakas ubot, main malimpek, kwadrado udino immanro ket pari-pariho nin kalyen yay luta' anggan mirate' sa rarem.Tag:Butas.Ilo:Abot.EngA hole.Ov. SynipalbotkalilusokRelmaikura'botDer.i'botiyubotubut-ubot
ubra'`ub-raSpnobraconstruction worknBol:Trabaho; gawa'; paningkapan. Gawa'; trabaho; abaw a klasi nin gawa' a syay kaingaran nan sayay tawo say duktor, ners, inhinyiro, maistro, ministro tan nagsikabarang a gaw'en pigaw mabyay yay sayay tawo.Tag:Trabaho; Empleo; obra; gawainIlo:Trabaho; obra; aramidEngManual labor; Employment; work.Ov. Synpagkabyayanpaningkapanpwisto 1syntingkapanukupasyonDer.iyubramag'ubraubrawanubriro
ubrawan'ubra-wanFromubravlTag:Trabahuhin.Ilo:Ubraen.Engwork on s/tDer.pag'ubrawan